قطب هاي علمی دانشگاه :: معاونت پژوهشی دانشگاه فردوسی مشهد

پيشرفت روزافزون علوم و فناوري در دهه هاي اخيرباعث ازدياد فاصله علمي بين كشورهاي در حال توسعه و توسعه يافته گرديده است. در ايران در آستانه تدوين برنامة سوم توسعة اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي مطالعاتي در اين زمينه صورت گرفت وشاخص‌هاي علمي كشوربا شاخص‌هاي ساير كشورها (كشورهاي پيشرفته و در حال توسعه) مقايسه شد. نتيجه اين بررسي فاصله بين وضعيت علمي كشور را با كشورهاي پيشرفته نشان داد. يكي از راهكارهايي كه براي رفع اين عقب ماندگي پيشنهاد شد، تشكيل قطبهاي علمي در دانشگاههاي داراي مزيت نسبي بود. از آنجا كه با توجه به محدوديت‌هاي مالي وانساني، همة دانشگاه‌ها نمي‌توانند در سطح استانداردهاي بين‌المللي فعاليت كنند، پيشنهاد شد گروههاي آموزشي يا پژوهشي كه از لحاظ نيروي انساني وتجهيزات داراي مزيت نسبي بوده و عزمي راسخ براي مشاركت در گسترش مرزهاي دانش و ارتقاي كيفيت درآنها وجود دارد به عنوان قطب‌ علمي شناسايي و اعلام گرديده و از نظر مالي و قانوني حمايت شوند.

با اجراي طرح قطبهاي علمي در دانشگاهها و مؤسسات پژوهشي كشور در برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي ميزان فعاليت علمي و پژوهشي و كيفيت آن به مقدار چشمگيري افزايش يافت. با توجه به نتايج بسيار ارزشمند فعاليت قطبهاي علمي در برنامه سوم، ادامه اين فعاليت در برنامه چهارم توسعه نيز مورد توجه قرار گرفت.

در برنامه چهارم توسعه ايده ها و الزاماتي مطرح شده است كه بازنگري در آيين نامه قطبهاي علمي را اجتناب ناپذير ساخت.در برنامه چهارم توسعه در بند (ج) ماده 49 به صراحت تكيه بر ايجاد قطبهاي علمي براساس مزيتهاي نسبي و نيازهاي آتي كشور ذكر شده است، همچنين مفاهيم و ديدگاههايي مانند توسعه مبتني بر دانايي، حمايت از پژوهشهاي تقاضا محور، اصلاح ساختار دانشگاه، توسعه كمي و كيفي سطح آموزش عالي در انطباق با نيازهاي جنبش نرم افزاري مي تواند در جهت گيريهاي قطبهاي علمي تاثيرگذار باشد.