کمیته داوران: به مجمعي از خبرگان علمي در حوزه‌ا‌ي خاص اطلاق مي‌شود كه براي ارزيابي روشمند و علمي نظريه، با پيشنهاد دستگاه مجري و تأييد دبیرخانه هيأت حمايت از كرسي‌هاي نظريه‌پردازي، نقد و مناظره، تعيين مي‌شوند.

سازمان مجری: به دانشگاه یا مؤسسه علمی معتبری اطلاق می‌شود که درصدد برگزاری کرسی‌ها می‌باشد.

ماده دو، خط‌مشي‌هاي کلی در برگزاری کرسی‌ها

1. تحفظ بر رعايت نصابنامه‌هاي علمي و فني معتبر در ارائة نقد، مناظره و مدیریت کرسی،

2. التزام به اخلاق پسنديدة علمي در نقد و نقل آرا، اشخاص و آثار،

3. پرهيز از ورود به نزاع‌هاي غيرعلمي و مجادلات روزمرة اجتماعي،

4. اهتمام به روزآمدی و کارایی مباحث و نیز تحقق حداقل یکی از اهداف تأسیس هیأت (مندرج در نظامنامه هیأت).

ماده سه، مختصات مناظره‌گران

1. داشتن تحصيلات یا مطالعات عالی حوزوي یا دانشگاهي،

2. برخورداری از اثر علمی و رشتة تحصيلي يا تحقيقاتي مرتبط با موضوع کرسی،

3. آشنايي و اشراف به نظريات و ديدگاه‌هاي مطرح در زمينة موضوع مورد بحث،

4. داشتن قدرت نقد، تجزيه و تحليل علمي در رشتة مورد بحث.

ماده چهار، نحوة احراز صلاحيت مناظره‌گران جهت برگزاری کرسی

به منظور تشخيص صلاحيت علمي مناظره‌گران، و نیز قابلیت مباحث مناظره جهت طرح در کرسی، هر دو مناظره‌گر یا نمایندگان رسمی آنها باید ابتدا طرحنامة مخصوص ^[1] را تكميل کنند. پس از بررسي از سوي کمیته داوران و در صورت لزوم بررسی دقیق، محتواي آن در نشستي متشکل از کمیته داوران و صاحب نوآوری یا نظریه، کرسی برگزار خواهد شد. شايان ذكر است، برگزاري كرسي‌، صرفاً با امضاي دو سوم اعضاي کمیته داوران و تأييد دبيرخانة هيأت ممكن خواهد بود.

ماده پنج، تركيب و نحوة تشكيل و فعاليت کمیته داوران

کمیته داوران دربارة هر مناظره، به‌صورت جداگانه، به پيشنهاد دستگاه مجري و تأييد دبیرخانه هیأت ، بر اساس شرایط زیر تشکیل می‌شود:

الف) عضويت حداقل 3 و حداكثر 5 تن از صاحب‌نظران برجسته رشتة مربوط و برخوردار از شرايط زير كه از ميان اعضا يك نفر به عنوان دبیر با رأی اکثریت انتخاب خواهد شد:

1. داشتن تحصیلات یا مطالعات عالی دانشگاهی یا حوزوی،

2. داشتن حداقل یک اثر علمی قابل قبول در موضوع مناظره،

3. برخورداري از صلاحيت‌هاي اخلاقي لازم و غيرذي‌نفع بودن،

4. داشتن آشنایی کافی با ضوابط و فرایند برگزاری کرسی‌ها.

ب) جلسات کمیته داوران براي بررسي موارد زير و با حضور اكثريت اعضا تشكيل مي‌گردد:

1. بررسي و تصويب طرحنامه و تأييد صلاحيت مناظره‌گران،

2. بررسی صلاحیت ارزیابان مناظره،

3. تأیید صلاحیت مدیر کرسی و تعیین نحوه مدیریت علمی آن،

4. جمع‌بندی و ارزیابی مباحث مناظره در زمان برگزاری کرسی،

5. امتیازدهی.

تبصرة 1: در صورت لزوم كميته داوران، از مناظره‌گران یا نمایندگان آنها و نيز از ارزیابان جهت ارائة توضيحات تكميلي دربارة طرحنامه و توجيه درخصوص نحوة برگزاري كرسي، دعوت به عمل خواهد آورد.

تبصرة 2: کمیته داوران مي‌تواند حین برگزاری كرسي، بدون هرگونه داوري و قضاوت، به طرح سؤالاتي از صاحب‌نقد مبادرت نمايد.

تبصرة 3: وظيفة دبير کمیته داوران برگزاري نشست‌هاي کمیته داوران، انجام رأي‌گيري، تهية صورتجلسات و ابلاغ مصوبات خواهد بود.

تبصره 4 : پرداخت حقوق مادی اعضاي کمیته داوران بر عهده دستگاه مجری خواهد بود.

ماده شش، نحوة برگزاري كرسي‌ها‌ي مناظره

برنامة جلسات كرسي‌ها به شرح زير خواهد بود:

الف) قرائت كلام‌الله مجيد،

ب) خيرمقدم و اعلام برنامه،

ج) دعوت از مناظره گران و نيز کمیته داوران و ارزیابان جهت قرارگرفتن در جايگاه،

د) سخنراني مناظره‌گر اول و دوم در سرفصل‌های زير:

1. تعريف اصطلاحات كليدي،

2. تبیین روش‌شناسی نقد در مناظره،

3. توصیف مسالة اصلي و موضوع نقد،

4. شرح و تبيين نقد،

5. بیان تفاوت نقد با نقدهای قبلی،

6. نتيجه‌گيري و اعلام آثار و نتايج نقد.

ه‍) مباحثه و بیان اشکالات و نقدهای متقابل.

و) سخنراني ارزیاب اول و دوم در بخش‌هاي زير:

1. ارزیابی روش‌شناسی نقد در مناظره،

2. تبيين نقاط قوت،

3. تبيين نقاط ضعف،

4. جمع‌بندي و نتيجه‌گيري.

ز) پاسخ مناظره‌گران به ارزیابان براساس بخش‌هاي زير:

1. اشكالات مربوط به روش‌شناسی نقد در مناظره،

2. اشكالات مربوط به نقاط ضعف،

3. نتيجه‌گيري.

ح) طرح پرسش كتبي يا شفاهي از سوي حضّار،

ط) پاسخ مناظره‌گران به پرسش‌هاي حضّار،

ي) طرح سؤالات کمیته داوران،

ك) پاسخ مناظره‌گران به سؤالات کمیته داوران،

ل) اعلام پايان جلسه از سوي مدیر کرسی.

تبصرة 1: با رای اکثریت اعضاي کمیته داوران، امکان تغییر در سرفصل‌های بند 1 ماده شش این آیین‌نامه وجود خواهد داشت.

تبصرة‌ 2: براي ادارة كرسي مدیر توانایی از سوی دستگاه مجری ـ پس از تأیید کمیته داوران‌ـ به‌کار گرفته خواهد شد و وظيفة مدير، تبیین و اجرای ضوابط مربوط به ماده شش این آیین‌نامه، تنظیم و نگهداري وقت و اعلام سؤالات كتبي حضّار مي‌باشد.

تبصرة 3: دستگاه نسبت به شناسایی و معرفی دو ارزیاب جهت ارزیابی مباحث مناظره در کرسی به کمیته داوران جهت تأیید مبادرت خواهد کرد. ویژگی‌های علمی ارزیابان با ویژگی‌های مناظره‌گران مندرج در ماده سه این آیین‌نامه یکسان خواهد بود.

تبصرة 4: كرسي‌ها صرفاً طی دعوت رسمي و با حضور جمعي از استادان و فضلاي حوزه و دانشگاه و نیز دانشجویان مقاطع عالی بر حسب تخصص یا رشته مربوط به موضوع مناظره برگزار مي‌شوند و امکان طرح سؤالات كتبي يا شفاهي حضّار منوط به ثبت‌نام قبلي است.

ماده هفت، نحوة صدور رأی و امتيازدهي

1. هیأت داوران با صدور بیانیه‌ای رسمی، علاوه بر امتیازدهی، ارزیابی نهایی خود را درباره مناظره اعلام خواهد کرد.

2. امتيازدهي كرسي‌ها به شرح زير صورت خواهد گرفت:

جمع امتيازاتي كه حضّار طبق نمون‌برگ نظرخواهي معتبر به هریک از مناظره‌گران مي‌دهند و جمع امتيازات کمیته داوران به ترتيب زير لحاظ خواهد شد:

الف) معدّل امتيازات حضّار همراه با نمون‌برگ معتبر و امضا، به دبير کمیته داوران تحويل خواهد گرديد و در بیانیه کمیته داوران منعکس خواهد شد.

ب) جمع امتياز کمیته داوران براساس نمون‌برگ نظر‌خواهي محرمانه و معتبر همراه با امضا، نمره 100 خواهد بود.

تبصرة 1: از میان حضّار تنها افرادی مي‌توانند به اظهارنظر در نمون‌برگ مبادرت نمايند كه از شرايط مذكور در تبصرة 4 ماده 6 این آیین‌نامه برخوردار باشند.

تبصرة 2: مجموعة امتيازات از سوي کمیته داوران تأييد و در قالب صورتجلسه‌اي به امضاي اکثریت اعضاي کمیته مزبور خواهد رسید.

3. از مجموع 100 امتياز، امتیاز علمی مباحث هر مناظره‌گر جداگانه به شرح زیر از سوي کمیته داوران اعطا خواهد شد:

الف) 90 تا 100: عالي

ب) 70 تا 90: خوب

ج) 50 تا 70: متوسط

د) زير 50: ضعيف

ماده هشت، نحوة تأييد و حمايت از سوی هیأت

1. پس از اعطاي امتياز از سوي کمیته داوران، دبيرخانه هیأت صرفاً براي موارد داراي رتبة عالي، خوب و متوسط، در سربرگ مخصوص گواهي صادر خواهد نمود.

2. پس از تعیین امتیاز هر کرسی، به شرح زير از مناظره‌گران حمايت به عمل خواهد آمد:

الف) معرفی رسمی به هیأت‌های ممیزه دانشگاهها یا مؤسسات پژوهشی جهت اعطاي امتیازات قانونی،

ب) انتشار نتایج کرسی در فصلنامه علمی و پایگاه اطلاع‌رسانی هیأت،

ج) تقدیر در جشنواره‌ای خاص که در راستای اهداف هیأت حمایت از کرسی‌ها برگزار خواهد شد.

تبصرة 1: دبیرخانه هیأت، در صورت درخواست کتبی دستگاه مجری، براي تأمین بخشی از هزینه برگزاری کرسی مساعدت خواهد نمود.

تبصرة 2: مناظره‌گران، ناقدان و اعضاي کمیتة داوران به‌هنگام برگزاري جلسات كرسي‌ها در بيان دیدگاههای خود از آزادي كامل برخوردارند و دبیرخانه هیأت و دستگاه مجری، موظف خواهند بود جهت تأمین امنیت و مصونیت قضایی آنان ـ مادام‌‌که با آیین‌نامه برگزاری کرسی‌ها منطبق باشد ـ پيگيري كنند.

تبصرة 3: دبیرخانه هیأت بر اساس ارزیابی جداگانه، از دستگاههای مجری که در برگزاری و مدیریت کرسی از امتیاز بالایی برخوردار شده باشند، تقدیر به عمل خواهد آورد و امتیاز مزبور را جهت ترتیب اثر به مراجع قانونی منعکس خواهد ساخت.

ماده نه

این آیین‌نامه در نه ماده و یازده تبصره در تاریخ 28/9/84 به تصویب هیأت حمایت از کرسی‌های نظریه‌پردازی، نقد و مناظره رسید.